Традыцыйна студэнты — народ небагаты: амаль увесь час сыходзіць на вучобу, а заробкамі шмат не назапасіш. Таму менавіта студэнтам, як правіла, перападае вялікая колькасць разнастайных ільгот, зніжак і фінансавых паблажак. Нажаль, беларусам так не пашанцавала. А вось у іншых краінах студэнцкая супольнасць выдатна эканоміць на самым патрэбным: ежы, транспарце, ксеракопіях і нават забаўках.
КАНАДА
За праезд студэнты плацяць у 10 разоў меньш
У Канадзе без студэнцкага білета ніяк: ён працуе як пасведчанне асобы. На ўсіх кантрольных правяраюць яго наяўнасць і фатаграфію абавязкова глядзяць — усё досыць сур'ёзна, — дзеліцца гарадзенец Дзіма, студэнт Універсітэта Ватэрлоо. — Яшчэ студэнцкі можна выкарыстоўваць як банкаўскую карту: закінуў на яе капеек — і расплачвацца амаль усюды ў горадзе : у кафэ , у бібліятэцы — за раздрукоўку альбо копію.

Дзякуючы студэнцкаму ўвесь грамадскі транспарт каштуе для нас 46 канадскіх даляраў (прыкладна 63,5 рубеля) за семестр, які доўжыцца 4 месяцы. Для параўнання , праязны ў Таронта каштуе больш за $ 120 у месяц (прыкладна 166 рублёў)! Атрымліваецца, студэнты за чатыры месяцы плоцяць у тры разы меней за адзін у звычайных грамадзян. І аплачваць зручна: каб увайсці ў салон, трэба проста паказаць кіроўцу картку. Праўда, калі ты студэнт у адным горадзе, то ў іншым права на ільготны праезд не маеш. А адна паездка каштуе дорага: у Таронта — $ 2,85, у Миссиссаге (нешта накшталт Серабранкі ў Мінску) — $ 3,25.

Працуе студэнцкі не толькі ва ўніверсітэце, але і ў клубе. Карта — пацвярджэнне таго, што ты маеш права на нейкія знішкі: напрыклад, у сераду — 50% на більярд. А ў пятніцу дзяўчаты-навучэнцы могуць прайсці ў клуб бясплатна. Справа ў тым, што Універсітэт Ватэрлоо — горадаўтваральнае прадпрыемства: усе навакольныя кафэ, крамы і клубы робяць на гэта папраўку.
ЧЭХІЯ
Курыца з бульбай НЕ ЗА ТРЫ ЕЎРА, А за паўтара
У чэшскіх школьнікаў і студэнтаў ёсць права на праезд у аўтобусах і цягніках па зніжаных тарыфах, але толькі па вызначаным маршруце. Скажам, калі ты студэнт універсітэта ў Празе, а жывеш у Прибраме, то праезд будзе каштаваць на 25% танней, — тлумачыць Дзіма, студэнт Універсітэта Паўднёвай Багеміі. — У нас і ў студэнтаў Тэхнічнага універсітэта ў Празе ёсць спецыяльныя карткі для сталовай: кладзеш на іх грошы — і еж у два разы танней! Да прыкладу, курыца з бульбай без яе будзе каштаваць каля 3 еўра, з ёй — 1,5. Дарэчы, такія 50% маюць не толькі студэнты, але і супрацоўнікі ўніверсітэта.

Замест чэшскага студэнцкага білета можна карыстацца міжнародным - карткай ISIC. Па ёй можна танней купіць квіткі, наведаць некаторыя славутасці. А ў інтэрнэце нават ёсць адмысловы сайт, на якім пастаянна абнаўляюцца розныя прапановы для яе трымальнікаў — ад канцэртаў да турпуцёвак са зніжкай, якая даходзіць амаль да 50%! Нажаль, месца нашага пражывання ў Чэхіі — сельская мясцовасць у гарах, таму толку ад студэнцкіх скідак было мала.


НЯмеччына
Дзеля студэнцкага праязнога НЕКАТОРЫЯ аплачваюць вучобу ва ўніверсітэце — так выгадна!
У Нямеччыне транспарт стоіць жудасна дорага! Нямецкія студэнты эканомяць сотні еўра, карыстаючыся сваімі адмысловымі семестравых праязнымі, — распавядае Іра, студэнтка гуманітарнага аддзялення універсітэта Гамбурга. — Раз у месяц плаціш пэўную суму, зусім невялікую — і можаш колькі заўгодна ездзіць на любым гарадскім транспарце, акрамя хуткасных аўтобусаў.

А яшчэ ў залежнасці ад таго, у якой федэральнай зямлі знаходзіцца універсітэт, можна са зніжкамі карыстацца яшчэ і міжгароднім транспартам. Напрыклад, студэнт з Брэмена можа, не заплаціўшы ні цэнта, паехаць на цягніку ў Гамбург , а студэнт з Гамбурга бясплатна паехаць у Брэмен не можа — там іншыя законы. А, да прыкладу, у Боне студэнт па свайму праязному можа бясплатна правесці ў метро яшчэ аднаго чалавека! Словам, у плане транспарту ў Германіі быць студэнтам вельмі выгадна. Прычым настолькі, што многія аплачваюць вучобу ў магістратуры выключна для таго, каб карыстацца скідкамі на транспарт: так атрымліваецца танней. Дарэчы, у суседняй Францыі гэтая праблема вырашана яшчэ цікавей: кожны чалавек да 25 гадоў уключна ездзіць са зніжкай, па-за залежнасці ад яго роду дзейнасці.

Яшчэ можна танна паабедаць у «мензе» — сталовай на тэрыторыі універсітэта, прычым на кожную страву там ёсць дзве кошты: адна — для студэнтаў, а другая, у два разы больш, — для тых, хто проста так зайшоў перакусіць.

У прынцыпе, ніхто не перашкаджае схітраваць і ўстаць у танную чаргу, таму што студэнцкі ніхто пытацца не будзе. Галоўнае — не быць занадта моцна падобным на турыста! — раскрывае сакрэт Іра. — А яшчэ ў пачатку семестра ў некаторых універсітэтах студэнтам раздаюць так званыя «шчаслівыя пакуначкі»: у іх ляжаць ўсякія канцылярскія дробязі, шакаладныя батончыкі, зніжкавы купоны ў розныя крамы ў горадзе.
ІТАЛІЯ
Бясплатна нават пракат ровараў
Як і ў многіх іншых краінах, у Італіі існуе тэрытарыяльная сістэма зніжак: у якім горадзе вучышся, у тым і марнуеш менш.

— У нашага універсітэта ёсць дамоўленасці з велізарнай колькасцю самых розных устаноў: кнігарні, оптыка, аўташколы, кафэ, рэстараны, тэатры, музеі, трэнажорныя залы, салоны прыгажосці ... — распавядае Маша, якая вывучае эканоміку ва ўніверсітэце Вероны. — Зніжкі, як правіла, каля 10 - 15%. Перад пачаткам вучобы мне выдалі адмысловую кніжачку, дзе пералічаныя ўсе зніжкавы месцы. Дарэчы, у некаторых буйных гарадах непадалёк таксама ёсьць зніжкі для студэнтаў нашага універсітэта, усе яны таксама пазначаны ў кніжцы.

Дарэчы, калі вы раптам прыязджаеце ў Італію і хочаце ад душы пахадзіць па музеях, гістарычных помнікаў і іншым культурным мясцінах, смела дэманструйце свой студэнцкі — там вам таксама зробяць зніжку.

— А яшчэ маса бонусаў для студэнтаў ёсць на тэрыторыі самога універсітэта: танная сталовая, месца, дзе можна бясплатна зрабіць раздрукоўку альбо ксеракопію, нават бясплатны пракат ровараў! Словам, у горад наогул можна і не выходзіць, — дадае Маша.
ЯПОНІЯ
Студэнцкіх два, і зніжкі па ім розныя
Акрамя звычайнага студэнцкага білета ў Японіі ёсць яшчэ і спецыяльная картка, выдадзеная той прэфектурай (гэта значыць раёнам), дзе знаходзіцца універсітэт. Па такой картцы можна атрымліваць пэўныя скідкі, але выключна ў гэтай самай прэфектуры.

— Напрыклад, я вучуся ў універсітэце Хірасімы і магу бясплатна наведваць многія мясцовыя славутасці: напрыклад, знакаміты акварыум на востраве Міядзіма, квіток у які каштуе 1000 ен (прыкладна 17 беларускіх рублёў), — распавядае Міша. — А па звычайнаму студэнцкаму ў іншых гарадах таксама можна атрымліваць невялікія зніжкі: напрыклад, падняцца на Такійскую вежу будзе танней на 100 ен (каля 1.73 рубля).
РАСІЯ
У студэнтаў ёсць зніжкі нават на шынамантаж

У кожным горадзе Расіі сістэма зніжак розная. Напрыклад, у Маскве можна аформіць сацыяльную студэнцкую картку, і тады праязны на метро будзе каштаваць 350 рублёў (11.71 беларускіх). Студэнты ўсіх ВНУ могуць бясплатна хадзіць у дзяржаўныя музеі і бібліятэкі. Танны квіток у кіно можна купіць толькі ў нязручны час: днём у буднія дні, затое скінуць 50%!

— Прафкам Смаленскага Дзяржаўнага Універсітэта перад пачаткам навучальнага года звяртаецца да кафэ, тэатрам, кінатэатраў, пунктах друку ды іншых месцах і заключае з імі дагаворы на зніжкі для студэнтаў, — распавядае студэнт СДУ Іван з Віцебска. — Ёсць нават 80%-ная зніжка на шынамантаж! Вядома, яна такая вялікая менавіта таму, што нешматлікія студэнты ёй карыстаюцца. У сярэднім можна зэканоміць 5 - 10% на розных паслугах, што пры невялікай стыпендыі вельмі дапамагае.
ЛІТВА
Зніжкі на прэзерватывы — 7%, На праезд — 80%
— Я рэгулярна карыстаюся сваім LSP (так тут называецца студэнцкі), — распавядае мінчук Глеб. — У літоўскіх студэнтаў ёсць зніжка на праезд у грамадскім транспарце — каля 80%! Поўны праязны каштуе 100 літ ($ 39), а мы плацім 20 літ (амаль $ 8). У уладальнікаў LSP ёсць зніжка ў кафэ, праўда, сам я там пакуль не быў. А вось зніжкай у 15% пры набыцці білетаў у тэатр скарыстацца давялося.

Наогул спіс гэтых скідак шырокі: можна паставіць пломбы са зніжкай у 20%, купіць запчасткі - 20% (у суботу - 30%), пракаціцца ў іншы горад за паўкошту, схадзіць на курсы кіравання або літоўскай мовы са зніжкай у 10%, купіць айпод танней на 5%, прэзерватывы — на 7% ... у копі-цэнтры са студэнтаў возьмуць на 15% менш, у боўлінгу — на 10%, а ў музеях і тэатрах — ад 20% да 50%.
ТУРЦЫЯ
Зніжкі на экскурсіі у затопленай пячоры
— Тутэйшы студэнцкі — гэта двухбаковая картка: з аднаго боку твой ID, фатаграфія, імя і спецыяльнасць, а з другога — банкаўская карта, — тлумачыць мінчук Ігар, студэнт Ege University ў Ізміры. — Для кожнага студэнта ўніверсітэт адкрывае рахунак у банку, які ён можа выкарыстоўваць на працягу ўсёй вучобы. Напрыклад, добрыя і шчодрыя бацькі шлюць яму туды грошы: тут прынята, каб бацькі матэрыяльна падтрымлівалі дзяцей, пакуль тыя не скончуць універсітэт. Яшчэ на гэтую карту можна залічаць крэдыты на ежу: ва ўніверсітэце ёсць дзве сталовыя для студэнтаў, у якіх вельмі танна можна харчавацца 3 разы на дзень. Напрыклад, абед каштуе 1 еўра, і ён досыць вялікі і пажыўны. Калі карты няма, заплаціць прыйдзецца ў тры разы больш. Па гэтай жа карце можна прайсці ў цэнтральную бібліятэку.

Што дае студэнцкі статус у Ізміры? Напрыклад, ільготны праезд у гарадскім транспарце — аўтобусах, метро, электрычках, на паромах. Нават у маршрутках замест 2 лір (1 рубель) трэба аддаць у два разы менш. Ёсць ільготы і на міжгароднія аўтобусы — напрыклад, даехаць з Ізміра ў Стамбул будзе каштаваць 45 лір (23 рублі) замест 60 (30,5 рублёў). Ёсць ільготы ва ўсякія музеі, палацы, гістарычныя руіны, пячоры, затопленыя горада і старажытныя мячэці. Студэнтам даюць невялікую зніжку ў кіно: калі білет каштуе 12 лір ( рублёў), студэнту скінуць 1-2 ліры. А яшчэ для тых, хто вучыцца і жыве ў інтэрнаце, а не з'ехаў у асобную кватэру, дзяржава прапануе асобны бонус: грошы на ежу — 1 еўра на сняданак і 2 еўра на вячэру.
P.S. ЦІ БЕЛАРУСЬ
...
На дадзены момант у Беларусі адсутнічаюць якія-небудзь ільготы на грамадскі транспарт для ўсіх студэнтаў, і калі верыць аднаму з намміністраў адукацыі, ўводзіць іх не плануецца. Але, існуе знішка (да 50%) для тых, каму трэба ездзіць дадому да сям'і з месца вучобы (можна карыстацца 2 разы на месяц).

Таксама, на самой справе, нам удалося даведацца аб тым, што напрыклад прафкам ГрГУ прадастаўляе 10% знішку на аўташколу, а таксама 2 разы на месяц абяцае даць 50% вяртанне кошту за квіток у кіно. Мы атрымлівалі падобную інфармацыю з некаторых іншых абласных цэнтраў, але няма падрабязнасці і канкрэтыкі на гэты конт. Калі ў вас ёсць інфармацыя па студэнцкіх зніжках і ільготах у вашых ВНУ, калі ласка, не саромейцеся, дайце знаць, нашая рэдакцыя падрыхтуе разгорнуты агляд па Беларусі!

Па пытаннях і прапановах звяртайцеся па поште zbsstydent@gmail.com ці пішыце ў асабістыя паведамленні у сацыяльных сетках (спасылкі ў шапке).
Паводле матэрыяла КП